De moderne sportmanager: het profiel en de route

Januari 2016, Maastricht School of Management (MSM) start een nieuw MBA programma, de executive MBA in Sports Management. Uit interesse om de ontwikkelingen in het vakgebied van sportmanagement in de gaten te houden download ik de informatiebrochure. Kort daarna neemt Sandra Adriaansens telefonisch contact met me op. Zij is verantwoordelijk voor business development aan de MSM en nieuwsgierig hoe ik, als alumni van hun voornaamste concurrent de executive MBA Sports Management van de Wagner Group, kijk naar het vakgebied, het gewenste profiel van de moderne sportmanager en het ideale MBA programma om dat te ontwikkelen. We spreken af elkaar na de carnavalsvakantie (we wonen immers in de buurt van Maastricht) te spreken. Ik zie uit naar de afspraak mede omdat ik in het verleden als eens gesproken heb met Aad van Mourik, Professor of economics & Director of Education at Maastricht School of Management, en hij vooruitstrevende ideeën had over rethinking the MBA. Wat mij van die gesprekken is bij gebleven is het belang van leren door te doen, door te ervaren en niet het enkel formeel verwerven van kennis en theorieën. Een uitgangspunt dat mij erg aanspreekt omdat een competente sportmanager niet alleen beschikt over ‘Knowhow’ maar zeker ook over ‘Dohow’.

De vraag van Sandra zette mij aan het denken. Waarom zou iemand eigenlijk een dergelijk MBA programma willen volgen? Waarom heb ik het zelf ooit gedaan? En, wat heeft het mij opgeleverd? Hoe kijk ik terug op het MBA programma zoals ik dat doorlopen heb? Wat heb ik erg gewaardeerd en wat zou ik zelf anders inrichten? Wat denk ik dat er gevraagd wordt van een moderne sportmanager en welke kennis, vaardigheden en attitudes moet iemand daarvoor beschikken? Ter voorbereiding op ons gesprek zet ik kort mijn inzichten op een rij.

Waarom sportmanagement studeren?

Werken vanuit je passie en talenten leidt tot energie, motivatie en de beste prestaties. Mijn ‘big why’ om ooit een MBA sports management te volgen was om na mijn actieve sportcarrière mijn passie voor sport een plek te geven in mijn professionele loopbaan. Ik koos voor een carrière in het management om mijn talent en motivatie om te innoveren te benutten. Banen in dit vakgebied, zeker in Nederland, liggen niet voor het oprapen. Je zult je eigen baan moeten creëren. Dat is ook een van mijn voornaamste aanbevelingen voor een MBA programma in dit vakgebied. Benut de twee jaar studie om de sportmanagement theorieën in de praktijk toe te passen, om daarvan te leren, maar vooral met als doel je eigen betaalde positie te creëren voor na je opleiding. Omdat te bereiken zul je echt moeten aantonen de competenties van een moderne sportmanager te beheersen. Het begint met jezelf terug te verdienen.
Andere of aanvullende redenen om een dergelijk programma te volgen: je netwerk in de sportwereld versterken, een Master Degree behalen of je huidige functie in de sport of in het sportonderwijs beter vervullen.

Hoe je je ontwikkelt tot sportmanager?

Lange collegedagen op Papendal of andere inspirerende sportlocaties in Nederland. Veel interessante literatuur uit voornamelijk Amerikaanse boeken en artikelen. Fictieve opdrachten zoals het schrijven van een business- en sponsorplan. Prachtige studiereizen naar China en het NASSM sportmanagement congres in Amerika. En, een aantal zeer inspirerende en betrokken docenten waaronder oprichter-eigenaar Philip Wagner. Dat is hoe ik mij het MBA programma van de Wagner Group herinner. Met veel plezier ging ik ernaartoe. Niet in de minste plaats vanwege de studiegenoten. Natuurlijk heb ik er veel van opgestoken. Wel ben ik van mening dat het rendement van een dergelijke opleiding aanzienlijk verhoogd kan worden door, zoals we dat in de sport noemen, ‘gamelike’ te trainen.

Recent heb ik de luxe gehad een middag met Patrick Collaris van gedachten te wisselen over leren en ontwikkelen. Patrick is onderwijskundige werkzaam als learning consultant bij OCE. In ons gesprek bevestigde hij mijn ideeën dat efficiënt leren en ontwikkelen bestaat uit het faciliteren en stimuleren van de combinatie tussen formeel, informeel en impliciet leren. Dit kan alleen door ook echt te doen en ervaren zodat de leercyclus van Kolb in werking kan treden. Kennis verwerven om werkelijke vraagstukken uit het werkveld op te lossen, deze echt toe te passen in het werkveld en daarop vervolgens op reflecteren is de essentie. Dat betekent uitvinden waar je goed in bent, hoe je met die kwaliteiten binnen het vakgebied van sportmanagement toegevoegde waarde kunt realiseren en waarin je je dan wilt versterken. Je eigen plan ontwikkelen om dat te realiseren. Zoeken naar een uitdagende positie in het werkveld waar je die leerdoelen kunt realiseren. Samenwerken aan diverse opdrachten in diverse teams om nieuwe ervaringen en inzichten op te doen. Coaching inrichten om feedback en begeleiding te krijgen zodat je ‘on track’ en geïnspireerd blijft. Je netwerk met experts opbouwen en raadplegen om nieuwe kennis op te doen. Cruciale voorwaarden voor dit leerproces zijn intrinsieke motivatie en een psychologisch veilige omgeving. Mijn tweede aanbeveling voor een efficiënt MBA programma is dan ook om verschillende leervormen te combineren waarbij toepassen in de praktijk en daarop reflecteren essentieel is. Dit vereist

  • in het begin van de opleiding een sterke sociale verbondenheid en vertrouwensrelaties tussen de studenten en docenten te creëren,
  • een praktijkpositie voor alle studenten te vinden waar zij kunnen werken aan dat wat zij zelf willen versterken,
  • een platform met experts in te richten waar studenten ‘instant’ terecht kunnen voor advies en kennis,
  • persoonlijke coaching in te richten, en
  • intervisiemomenten tussen de studenten onderling te faciliteren om op basis van ieders ervaringen uit de praktijk gezamenlijk te leren.

Wat ik in een dergelijk programma zeker een plek zou geven is het bezoeken van internationaal aansprekende sportmanagementlocaties. Dit omdat het vakgebied zich ontwikkelt naar een global level playing field. Daarbij denk ik o.a. aan internationale sportbonden, sporttoernooien en professionele sportclubs.

Wat je als sportmanager moet kunnen?

Het vak van sportmanager is een complex vak. Je taak is sport winstgevend te organiseren door services aan te bieden aan fans, participanten en sponsoren. Daarbij gaat het om het vinden van de balans tussen financiële, sportieve en maatschappelijke winst. Er zijn verschillende manieren om als sportmanager waarde te creëren voor verschillende stakeholders.

spel van de sportmanager
spel van de sportmanager
  1. persoonlijk talent ontwikkelen
  2. (volks)gezondheid bevorderen
  3. economische groei stimuleren
  4. nationale identiteit versterken
  5. positieve socialisatie bewerkstelligen
  6. merkvoorkeur realiseren
  7. vermaak bieden

Dit doet de sportmanager door continu te zoeken naar een driehoek-samenwerking tussen sport, sponsor (waaronder ook de overheid) en media waarbij de fans centraal staan. Dat maakt het speelveld van de sportmanager een complex speelveld. Je bent de spin in het web die samenwerking initieert en faciliteert tussen sporters (recreatie, prestatie en/of topsporters), fans, sponsoren, overheden, medewerkers (betaalde krachten en vrijwilligers), onderwijsinstellingen en gezondheidszorg. Een speelveld waarop door de technologische ontwikkelingen een aantal trends van grote invloed zijn:

  1. versnippering en socialisering van het medialandschap verandert o.a. de manier van communiceren
  2. ontstaan van een global level playing field vergroot o.a. het gat tussen topsport en amateursport
  3. individualisering van samenleving verandert o.a. de manier van opleiden en marketing
  4. 24 uurs – economie waardoor het vinden en binden van vrijwilligers steeds moeilijker wordt

Wat moet een moderne sportmanager dan kunnen, wat moet hij daarvoor weten, wie moet hij daarvoor kennen en wat heeft hij aan condities nodig om zijn taak op dit speelveld succesvol te vervullen?

Competenties sportmanager

Ongeacht of een sportmanager werkt met recreatie-, prestatie- en topsporters, om zijn taak goed uit te kunnen voeren moet een moderne sportmanager in ieder geval staat zijn om

  1. sporttechnische plannen op te stellen en uit te voeren
  2. sponsorships te sluiten, activeren en onderhouden
  3. een fan community op te bouwen
  4. subsidies aan te vragen en te verantwoorden
  5. (inter)nationale sportevenementen te acquireren en organiseren
  6. sportaccommodaties te kopen, ontwikkelen, onderhouden en exploiteren
  7. (online) videoproducties te maken en uitzenden

Kennis sportmanager

De daarvoor vereiste body of knowledge kan worden onderverdeeld in vier-samenhangende-kennisdomeinen: sportkunde (o.a. kennis van specifieke sporten, coaching en trainingsleer), sporteconomie (o.a. kennis van marketing, communicatie, branding en sponsoring), organisatiekunde (o.a. kennis van project- en verandermanagement, leiderschap, ondernemerschap, business modelling en innovatie) en bedrijfskunde (o.a. kennis van strategie, organisatie, financiën, corporate governance, recht en ethiek).

Netwerk sportmanager

Omdat de sportmanager waarde creëert door samen te werken in de driehoek tussen sport, media en sponsor is het belangrijk sterke relaties te onderhouden met directeuren en (eind)redacteuren van mediabedrijven, bestuurders van overheden en sportorganisaties, marketing- en sponsormanagers van (potentiele) sponsoren en hoogleraren in het vakgebied van o.a. marketing, management, psychologie en fysiologie.

Condities sportmanager

Een goede omgeving voor een professionele sportmanager zich kenmerkt door een goed sportbestuur met:

  1. Capabele mensen; een team van lange termijn denkers (visionairs) met een mix van skills waaronder sportieve kennis die nieuwsgierig en objectief zijn ingesteld.
  2. Een vastgesteld referentiekader; een roadmap met heldere grenzen voor het kanaliseren van externe invloeden en optimaal benutten en vergroten van de operationele kennis, en met condities voor het succesvol tot uitvoering kunnen brengen van de gekozen de strategie door de professionele sportmanager.
  3. Goed gefaciliteerde bestuurlijke processen; bestuurlijk werkplan, agenda met strategische speerpunten, en gedeeld leiderschap tussen bestuur(svoorzitter) en professionele manager.
  4. Goed gefaciliteerde regionale relaties; positief werkbare relaties, regionale processen en structuur die executie van strategie mogelijk maken, en toegang tot een netwerk van (potentiele) sponsoren.

Mijn derde aanbeveling voor een MBA Sportmanagement is om de studenten vooraf een proeve van bekwaamheid aan de hand van de verschillende competenties te laten afleggen om hen vervolgens te begeleiden bij het uitwerken van hun persoonlijke plan om de nog niet verworven competenties in de praktijk onder de knie te krijgen. Daarbij is het belangrijk dat de student zelfstandig aangeeft hoe hij gaat aantonen de gewenste competentie verworven te hebben en welke ondersteuning hij daarbij nodig heeft van de docenten, coaches en medestudenten als het o.a. gaat om het verwerven van de vereiste kennis, contacten en condities.

Samenvattend

  1. Creëer je eigen betaalde positie tijdens je studie
  2. Leer door te doen, door de kennis toe te passen
  3. Stippel je eigen route uit op weg naar een competente sportmanager

Ik zie uit naar het gesprek en ben benieuwd naar de uitkomst. Mocht je na het lezen nog suggesties hebben t.a.v. het profiel van de moderne sportmanager of hoe die competenties te ontwikkelen dan ben ik je zeer dankbaar wanneer je die met mij wilt delen.

Geef een reactie