20 principes ‘to #thrive’ – principe 6 “vind snel de juiste mentor”

De kunst van bloeien op een dynamisch speelveld is de juiste keuzes nemen. Keer op keer ontstaan er nieuwe situaties, nieuwe kansen. Aan jou om in die situaties de juiste keuzes te nemen of snel te leren van verkeerde keuzes. Op die manier bouw je 'spelervaring' op waardoor je steeds vaker de juiste keuze neemt. Je gaat de situaties herkennen. Een ervaren mentor in het speelveld waarop jij wilt bloeien is daarbij vooral in het begin van je carrière van groot belang. Principe 6 "vind snel de juiste mentor".

6. Vind snel de juiste mentor

In het begin van mijn sportcarrière passeerden verschillende topcoaches mijn pad. De een wist mijn geloof in eigen kunnen te versterken, de ander maakte mij helder wat mijn sterktes waren. Allen maakten mij helder waarin ik me moest versterken om mijn doelen te realiseren, ze gaven mij continu directe feedback ten aanzien van mijn prestaties en ontwikkeling. Daarbij waren zij duidelijk en veeleisend. Ik heb veel aan ze te danken en werkte graag met en voor ze. Ik heb me echter nooit 100% comfortabel bij ze gevoeld. Het kon altijd beter. Ze gaven mij geen ruimte om te verslappen. Op latere leeftijd, toen ik ging studeren aan de Johan Cruyff University, raakte ik hierover met Cruyff in gesprek. Hij noemde deze mindset 'constructieve ontevredenheid'. In zijn ogen cruciaal om ergens goed in te worden. Het heeft mij in ieder geval veel gebracht.20160225_learning_zone kopie

Een goede mentor is cruciaal, vooral in het begin van een carrière. Het is iemand die ervaren is in het veld waarin jij jezelf wilt ontwikkelen. Iemand met een track record in dat waar jij goed in wilt worden. Iemand die je duidelijk kan maken waar je aan moet voldoen om je doelen te realiseren en hoe je je ontwikkelt. Iemand waar je je veilig bij voelt en tegelijk een beetje angst voor voelt. Waar je vertrouwen in hebt en je tegelijk enigszins ongemakkelijk bij voelt. Het is iemand die je niet 'afrekent op fouten' maar je ook geen kans geeft te verslappen. Iemand die de durf en het vermogen heeft jou directe feedback te geven zonder je als persoon te diskwalificeren. Iemand met pit (die zelf gemotiveerd is), niet te beschaafd en die zichzelf goed kent. Kortom, iemand die jou kan helpen de juiste keuzes te nemen of snel te leren van verkeerde keuzes die je genomen hebt. Iemand die jou in de 'learning zone' kan brengen.

Learning zone

Amy Edmondson omschrijft psychologische veiligheid in haar boek 'teaming' als een klimaat waarin mensen zich vrij voelen relevante gevoelens en gedachtes te delen. Het maakt het mogelijk elkaar feedback te geven en lastige gesprekken te voeren zonder om de waarheid heen te draaien. Een omgeving waarin het maken van fouten niet wordt afgestraft en waarin niet op de persoon wordt gespeeld. Het vereist dat mensen elkaar vertrouwen en respecteren.

Onderzoek naar de effecten van een psychologisch veilige omgeving tonen aan dat:

  1. men elkaar makkelijker de waarheid zegt,
  2. men scherper denkt omdat niet de angst regeert,
  3. men eenvoudiger productieve conflicten aan gaat,
  4. men gemakkelijker fouten deelt en bespreekt,
  5. men beter innoveert en nieuwe inzichten deelt,
  6. men geconcentreerder werkt doordat er geen afleiding is door zelf-bescherming, en
  7. men elkaar makkelijker aanspreekt op verantwoordelijkheden.

Vooral punt zeven vind ik interessant. Een veilige omgeving is dus geen omgeving gebaseerd op vriendschap en toegeeflijkheid. Het is een omgeving waarin mensen de vrijheid voelen elkaar aan te spreken op verantwoordelijkheden vanuit de gezamenlijke ambitie om te verbeteren en innoveren. Het verhoogt de mate van 'accountability', de mate waarin men elkaar hoge normen oplegt en uitdagende doelen najaagt.

Alleen als zowel 'accountability' als 'psychological safety' op een hoog niveau zijn, werken mensen goed samen terwijl ze met en van elkaar leren hoe het beter kan. Ze komen terecht in de 'learning zone'. Het vereist dat je in staat bent de spanning tussen hiërarchie en psychologische veiligheid te managen. Juist dat is een voorname taak van 'de juiste mentor'. Een goede mentor of coach is in staat een high-performance en tegelijk veilige omgeving te creëren door:

  • toegankelijk en benaderbaar te zijn,
  • te erkennen dat hij of zij ook niet alles weet,
  • bereid te zijn te laten zien dat hij of zij ook fouten maakt,
  • input te vragen van degene waar hij of zij mee samen werkt,
  • falen te vertalen naar leerkansen,
  • direct, positief en waarderend te communiceren,
  • heldere grenzen te stellen t.a.v. wat wel en niet acceptabel is, en
  • mensen consistent aan te spreken wanneer zij deze grenzen overschrijden.

Het is iemand die je niet dwingt een koers te kiezen die niet bij je past. Het is iemand die je ondersteunt zelf een richting te kiezen maar je wel aanspreekt op de consequenties van je keuzes. Iemand die je adviseert welke stappen te zetten en ondersteunt bij moeilijke situaties. Die je helpt te komen tot realistische maar uitdagende doelen en aanspreekt op dat wat je er voor moet doen om die te realiseren. Hoewel ik tijdens mijn sportcarrière ook gewerkt heb met coaches die totaal niet aan dit profiel voldeden, heb ik het gelukt gehad in het begin van mijn carrière te mogen ervaren wat de waarde is van een mentor die je in de 'learning zone' brengt. Als coach probeer ik die mindset van 'constructieve ontevredenheid' over te brengen om zo het maximale uit mensen te halen waar ik mee mag werken. In hoeverre beschik jij over een goede mentor of vul jij de rol van mentor goed in om te bloeien op een dynamisch speelveld?

Geef een reactie